O. (1), S. K. (1) i T. K. (1) o ustanowienie służebności drogi koniecznej oddalił wniosek (pkt I), stwierdził, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (pkt II), zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. Biegły geodeta M. T. w opinii pisemnej wyznaczył przebieg drogi koniecznej przez działkę nr () według wariantu pierwszego o powierzchni 0,0071 ha. Za ustanowienie służebności drogi koniecznej należy się wynagrodzenie, którego wysokość została określona przez biegłego z zakresu szacowania nieruchomości P. W. na kwotę 3.561 zł. Wniosek o zmianę właściciela oraz o ustanowienie służebności wpłynął do sądu. Wniosek został rozpatrzony, wpis odnośnie nowych właścicieli jest uwidoczniony, natomiast nie ma wpisu odnośnie służebności (ani też oczywiście wzmianki o wpłynięciu wniosku o jej ustanowienie). Dawid - Wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej; Sylwia - Służebność drogi koniecznej a parkowanie; Piotr - Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu – gazociągi; Marcin - Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu – gazociągi; Piotr Bożałkiński - Wniosek o ustanowienie służebności drogi Nie jest możliwa zmiana przebiegu służebności drogi koniecznej, jeżeli o ustanowienia tej służebności nie zaszły żadne zmiany okoliczności faktycznych, np. właściwości fizycznych gruntów po których biegnie służebność, które uzasadniałyby zmiany (post. SN z 9.9.2020 r. II CSK 69/19). Stan faktyczny Państwo Z. prowadzili motel w woj. dolnośląskim przy drodze krajowej nr 1. Wniosek o ustanowienie służebności gruntowej/drogi koniecznej, który powinien zawierać: - określenie osoby występującej z wnioskiem o ustanowienie służebności, - w przypadku osób fizycznych: imię, nazwisko, adres do korespondencji, PESEL lub NIP, numer telefonu kontaktowego, . Tytuł: Sąd Okręgowy w Gliwicach z 2016-01-27 Data orzeczenia: 27 stycznia 2016 Data publikacji: 16 października 2017 Data uprawomocnienia: 27 stycznia 2016 Sygnatura: III Ca 1314/15 Sąd: Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział: III Wydział Cywilny Odwoławczy Przewodniczący: Teresa Kołeczko-Wacławik Sędziowie: Roman Troll Magdalena Balion-Hajduk Protokolant: Monika Piasecka Hasła tematyczne: Służebność Drogi Koniecznej Podstawa prawna: art. 145 Sygn. akt III Ca 1314/15 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik Sędziowie: SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.) SR (del.) Roman Troll Protokolant Monika Piasecka po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na rozprawie sprawy z wniosku A. C. z udziałem Gminy G. i (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o ustanowienie drogi koniecznej na skutek apelacji uczestniczki postępowania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt I Ns 2824/12 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 1 o tyle tylko, że ustalić jednorazowe wynagrodzenie w wysokości zł (dwanaście tysięcy trzysta dziesięć złotych); 2. oddalić apelację w pozostałym zakresie; 3. zasądzić od uczestniczki postępowania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na rzecz wnioskodawczyni kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Roman Troll SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Magdalena Balion-Hajduk Sygn. akt III Ca 1314/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 marca 2015 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach, postanowił ustanowić na prawie własności nieruchomości położonej w G. obręb O. P., dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą nr (...), obejmującej działkę nr (...), służebność przechodu i przejazdu na całej długości działki pasem o szerokości 3,5 m zgodnie z opinią biegłego geodety K. P. z dnia 19 czerwca 2014 roku, stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia, na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej (...), obejmującej działkę nr (...), za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 51,29 złotych, płatnym w terminie do dnia 10. każdego miesiąca oraz orzekł o kosztach postępowania. Sąd Rejonowy ustalił, że nieruchomość położona w G. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą KW nr (...), stanowi własność wnioskodawczyni A. C.. Wcześniej stanowiła własność rodziców wnioskodawczyni. Nieruchomość ta zabudowana jest domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi. Z nieruchomością tą sąsiaduje z jednej strony (od strony zachodniej) działka nr (...), z następnej strony (od północy) działka nr (...), która dochodzi do ul. (...) i z kolejnej (od wschodu) działka nr (...). Po południowej stronie nieruchomości znajdują się dwie położone obok siebie nieruchomości, a to działka nr (...), których obecnym właścicielem jest Gmina G.. Uczestnik postępowania (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. jest właścicielem kilkunastu nieruchomości gruntowych położonych w G. w rejonie ulicy (...), w tym nieruchomości, obejmującej działkę nr (...), położoną w G., obręb O. P., dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą KW nr (...). Nieruchomość ta graniczy od strony południowej z działkami gminnymi nr (...) , działka Spółki stanowi jakby „przedłużenie” działek należących do Gminy. Natomiast na południe od działki nr (...) położone są działki gminne, a to działka nr (...) i działka nr (...), które bezpośrednio prowadzą do ul. (...). Wzdłuż działki nr (...), po jej obu stronach położone są inne nieruchomości należące do (...) Sp. z Do działek nr (...) dochodzi zakupiona przez Gminę G. działka nr (...), która przechodzi następnie w działkę gminną nr (...), a dalej działką gminną nr (...) prowadzi do ul. (...). Należąca do wnioskodawczyni nieruchomość aktualnie nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Dojazd do należącej do wnioskodawczyni nieruchomości odbywał się od strony ul. (...) poprzez działki gminne (nr(...)) i działkę (...) Sp. z o nr (...), na których została utworzona „droga”. (...) ta jest w części wyasfaltowana, zaś w części była kiedyś również utwardzona płytami betonowymi, które zostały usunięte przez uczestnika postępowania. Taki sposób dojazdu miał miejsce jeszcze w okresie przedwojennym. Budynek mieszkalny i ogrodzenie na nieruchomości wnioskodawczyni zostały wybudowane z uwzględnieniem takiego dojazdu. Na owej „drodze” znajduje się szlaban, przy czym w związku z prowadzonymi przez nabywców działek inwestycjami jest on stale podniesiony. Od strony wschodniej działka nr (...) nie ma dostępu do drogi publicznej. Za nieruchomością wnioskodawczyni znajdują się ogródki działkowe, a dalej poligon. Tereny prowadzące od strony działki wnioskodawczyni do poligonu stanowią drogę polną, po której nie ma możliwości, aby przejechało auto osobowe. Od działki nr (...) do drogi położonej wzdłuż poligonu jest odległość około 500 m. Natomiast sama droga wzdłuż poligonu, prowadzi do ul. (...) dołom, jest to droga utwardzona, z licznymi dziurami. Brak jest również dostępu dla nieruchomości wnioskodawczyni od strony północnej, tj. od ulicy (...). Działka nr (...) jest w całości ogrodzona, a sam teren jest zabudowany i nie jest możliwy przez niego przejazd do działki nr (...), stanowiącej własność Gminy i prowadzącej bezpośrednio do ul. (...). Brak jest możliwości przejazdu po działkach nr (...), bowiem stanowią one pola i ogródki domków bliźniaków. Wzdłuż granicy tych dwóch działek nie ma drogi, jest jedynie grobla. Na stanowiących własność Gminy G. działkach nr (...) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta zlokalizowano drogę. Przy czym w najbliższych latach nie jest planowana przez Gminę budowa drogi na tym terenie. Aktualnie działka nr (...) to droga polna. Aby zjechać z niej na działkę nr (...) należy przejechać przez wysokie zarośla ok. 5 m. Następnie drogą nieutwardzoną, grząską po działce nr (...). Dwie ostatnie działki nie są utwardzone, są rozjechane ciężkim sprzętem. Działka nr (...) nie jest przejezdna dla samochodów osobowych od ul. (...) do działki nr (...). Uczestnik postępowania (...) Sp. z planuje przeprowadzić określone inwestycje na należących do niej gruntach – zamierza wybudować osiedle zamknięte na terenach zlokalizowanych w rejonie ul. (...) w G.. Osiedle ma zaczynać się na wysokości działki nr (...), znajdującej się w połowie działki nr (...). Na działce nr (...) będzie zlokalizowany żłobek, zaś na położonej w pobliżu (mniej więcej na wysokości działki nr (...)) działce nr (...) zostanie wybudowany budynek wielorodzinny. Część z działek położonych po południowej stronie, wzdłuż działek nr (...), zostało przeznaczonych przez Spółkę do sprzedaży dla osób prywatnych (działki nr (...) zostały już sprzedane, a działki nr (...) są zarezerwowane). Na części działek Spółka chce dalej sama budować (na działkach nr (...)). Tereny zakupione przez osoby prywatne mając zostać osobno ogrodzone. Dojazd do działek należących do Spółki oraz zakupionych od niej ma się odbywać po działce nr (...). Wszyscy nabywcy działek mają mieć ustanowioną służebność drogi koniecznej po działce nr (...), ceny działek uwzględniają przejazd po tym terenie. Służebność drogi koniecznej obciążać będzie działkę nr (...) pasem gruntu o szerokości 3,5 metra i długości 205 metrów, tj. powierzchnię 717 m2. Jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej Sąd określił na zł, zaś płatne miesięcznie na 51,29 zł. Sąd Rejonowy w oparciu o art. 145 uznał, że wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Opisana we wniosku nieruchomość aktualnie nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, co Sąd ustalił nie tylko w oparciu o zeznania świadków i uczestników, ale także w oparciu o dowód z oględzin. Ponadto Gmina G. podjęła pewne czynności mające na celu zapewnienie odpowiedniej infrastruktury drogowej na tym obszarze (wykupiła działki nr (...)), jednakże na chwilę obecną nie wiadomo kiedy, w jakim czasie owa inwestycja zostanie zrealizowana. Bowiem z treści pism Gminy i urzędów wynika, że aktualnie nie jest określony w planach nawet przybliżony czas dla prac w tym zakresie. Uczestnik postępowania (...) Sp. z wskazywał, że uwzględnienie wniosku negatywnie wpłynie na inwestycje - budowę osiedla zamkniętego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek dotyczy tylko jednej nieruchomości władnącej - nieruchomości wnioskodawczyni, która nie prowadzi działalności gospodarczej, a nie większej liczby użytkowników. Z działki uczestnika jako drogi będą korzystać i już korzystają właściciele innych nieruchomości zlokalizowanych na tym terenie. Zresztą sama uczestniczka zdecydowała się przeznaczyć swoje grunty pod zabudowę wielorodzinną, mieszkaniową oraz na sprzedaż dla osób indywidualnych poszczególnych działek. Wszyscy nabywcy działek mają ustanowione służebności gruntowe po działce nr (...). Sąd Rejonowy uznał, że zaproponowany przez wnioskodawczynię dostęp do nieruchomości przebiegający przez działkę nr (...) faktycznie jest jedynym możliwym sposobem dostępu do jej nieruchomości w pełni odpowiadającym warunkom z art. 145 § 2 i 3 Z jednej strony tak określone przeprowadzenie drogi koniecznej uwzględnienia potrzeby nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej – umożliwia bowiem swobodne wejście, wjazd i wyjazd na działki, z drugiej zaś – następuje z najmniejszym obciążeniem gruntu przez które droga ma prowadzić oraz uwzględnia interes społeczno - gospodarczy. Wysokość wynagrodzenia Sąd ustalił na podstawie opinii biegłego sądowego, który wyliczył je na kwotę 51,29 zł miesięcznie. W apelacji uczestnik postępowania (...) Sp. z zarzucił : - naruszenie prawa materialnego - art. 145 w zakresie w jakim sąd uznał istnienie przesłanek warunkujących ustanowienie służebności drogi koniecznej - oraz naruszenie istotnych przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie art. 233 § 1 poprzez dokonanie ustaleń stanu faktycznego z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów polegające na przyjęciu, iż nieruchomość wnioskodawczyni nie ma odpowiedniego dostępu do drogi, brak jest innych dróg dojazdu aniżeli po działce uczestnika. Ustalenie to zostaje sprzeczności z dowodem z oględzin oraz dalszymi ustaleniami Sądu, z których wynika, że sąd dostrzegł fakt, iż do nieruchomości wnioskodawczyni prowadzi także inna droga dojazdowa – którą cechują okoliczności jak znaczna odległość, uciążliwość, niedostosowanie do przejazdu samochodem, a także na przyjęciu, iż wskazany przez biegłego sądowego przebieg drogi koniecznej następuje z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które ma prowadzić, podczas gdy opinia biegłego sądowego nie zawiera żadnych argumentów za tym przemawiających, nie wskazuje na żadne okoliczności, które kształtować mogłyby taką ocenę w świetle jego wyjaśnień, iż nie badał innego wariantu, przez przyjęcie, iż wartość wynagrodzenia tytułem ustanowienia służebności drogi koniecznej stanowi wskazana przez biegłego kwota miesięczna i jest to ekwiwalent ingerencji w prawo własności uczestnika, podczas gdy biegły nie dokonał tych obliczeń przy zastosowaniu obowiązujących reguł, w nie wskazał co obejmuje ta kwota i czy obejmuje też wynagrodzenie tytułem naprawienia szkody powstałej na skutek ograniczenia prawa własności, czy obejmuje koszty utrzymania drogi przez właściciela nieruchomości władnącej, obliczenie przez biegłego wartości rynkowej drogi o dowolnie przyjęty współczynnik K nie przedstawia faktycznej wartości ustanowionej służebności, biegły nie wskazał takich składników jak kosztów wybudowania drogi i ogrodzenia, nie doliczył ich do wynagrodzenia i nie wyszczególnił, - zarzucił także naruszenie art. 227 w związku z art. 217 przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii kolejnego biegłego z zakresu geodezji na okoliczność możliwych dróg dojazdowych do nieruchomości wnioskodawczyni, a więc przez stanowiącą własność gminy działkę nr (...) wskazaną w zleceniu do biegłego, lecz z jej drugiej strony, od strony ogródków działkowych, w opinii uzupełniającej biegły oświadczył, że nie badał tej drogi, przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu szacowania nieruchomości na okoliczność wysokości wynagrodzenia należnego za ustanowienie służebności wobec podniesionych zastrzeżeń co do metody szacowania przyjętej przez biegłego oraz popełnionych błędów polegających na niezaliczeniu do wartości służebności kosztów dodatkowych jak koszty wybudowania dróg dojazdowych i ogrodzeń, także nieprzeprowadzenie dowodu zeznań świadków H. S. i S. N. oraz naruszenie art. 321 przez zasądzenie wynagrodzenia za ustanowienie służebności miesięcznie, mimo że we wniosku zawarte jest żądanie zasądzenia wynagrodzenia jednorazowego. Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja w znacznej mierze nie odniosła skutku. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia i unikając zbędnych powtórzeń przyjmuje je za własne. Sąd wbrew zarzutom apelacji rozważył całość zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego i dokonując jego oceny nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 321 ponieważ wnioskodawczyni we wniosku zgłosiła żądanie dotyczące wynagrodzenia jednorazowego za ustanowienie służebności, jednakże w toku dalszego postępowania na rozprawie w dniu 17 marca 2015 roku złożyła wniosek o ustalenie wynagrodzenia miesięcznego. Jeśli chodzi o zarzut niedopuszczenia dowodu z opinii kolejnego biegłego geodety wskazać należy, że Sąd Rejonowy wniosek ten oddalił na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 roku, na której obecny był pełnomocnika uczestnika. Na rozprawie tej nie zostały zgłoszone zastrzeżenia do protokołu rozprawy na mocy art. 162 a zatem uczestnik utracił prawo powoływania się na ten zarzut w toku dalszego postępowania. Na tej samej rozprawie Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu zeznań świadków i również co do tego postanowienia dowodowego nie zostały zgłoszone na rozprawie zastrzeżenia. Pełnomocnik uczestnika takie zastrzeżenia złożył dopiero w piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2015 roku, jednakże w świetle regulacji art. 162 zastrzeżenia do protokołu można złożyć w toku posiedzenia, a jeżeli strony nie były obecne na najbliższym posiedzeniu. W niniejszej sprawie pełnomocnik uczestnika był obecny na rozprawie, zatem był to ostateczny termin do złożenia takich zastrzeżeń. Sąd Rejonowy na kolejnym posiedzeniu, które miało miejsce w 17 marca 2015 roku oddalił również wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości. Sąd Rejonowy przeprowadził dowód z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości, przeprowadził też na opinię ustną uzupełniającą, w której biegły odpowiedział na postawione przez sąd oraz uczestników pytania. Uznał, że opinia główna jak i opinia uzupełniająca wyjaśniła wszelkie wątpliwości w sprawie, ceny nieruchomości wybranych przez biegłego jako reprezentatywne nie były niższe od cen osiąganych przez uczestnika przy sprzedaży jego nieruchomości. Biegły uwzględnił aż 20 różnych nieruchomości, gdzie ceny za 1 m 2 gruntu wynosiły od 113,58 zł do 258,59 zł za 1 m 2. Ponadto z dokumentów zawartych w aktach księgi wieczystej wynika, że uczestnik zbył nieruchomość w cenie 196,80 zł za 1m 2, zaś służebność drogi koniecznej po działce nr (...) została ustanowiona na rzecz tego nabywcy nieodpłatnie. Odnosząc się w do pozostałych zarzutów, to wskazać należy, iż zarzut nieuwzględnienia przez biegłego kosztów dodatkowych jak wybudowanie drogi dojazdowej i ogrodzeń nie były w ogóle w toku postępowania podnoszone przez skarżącego. Uczestnik też nie wskazywał, że takie koszty poniósł czy będzie musiał ponieść, nie przedstawiał żadnych kwot, które należałoby uwzględnić. Ponadto stoi do sprzeczności z faktem, iż wobec nabywców nieruchomości, którym sprzedawał działki, ustanawiał służebność drogi koniecznej po tej samej działce, na której Sąd ustanowił drogę konieczną , to jest przez działkę numer (...) nieodpłatnie. Dalej podnieść należy, iż biegły geodeta sporządził opinię zgodnie ze zleceniem Sądu. Sąd nie przedstawił w zleceniu biegłemu konieczności wytyczenia drogi koniecznej w oparciu o kilka wariantów, ponieważ z protokołu oględzin wynikało, iż taki przebieg drogi koniecznej przez działkę nr (...) do ulicy (...) jest jedynym możliwym przebiegiem tej drogi zgodnie z zasadami logiki, uwzględniając ukształtowanie terenu, a przede wszystkim uwzględniając dyrektywy zawarte w art. 145 § 1 i 2 oraz § 3 art. 145 zgodnie z którym przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno – gospodarczy. Jak wynika z akt sprawy teren po którym przeprowadzono szlak drogi koniecznej biegnie drogą częściowo asfaltową, drogą wykorzystywaną celem dojazdu do innych nieruchomości. Okoliczność, że uczestnik zamierza tam urządzić zamknięte osiedle nie może pozbawiać wnioskodawczyni dostępu drogi publicznej. Problem zresztą łatwo daje się rozwiązać przez udostępnienie wnioskodawczyni klucza bądź pilota do otwierania bramy wjazdowej, z której będą korzystać pozostali użytkownicy istniejącej już w terenie drogi dojazdowej. Zgodnie z art. 145 § 2 przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. W niniejszej sprawie droga służebna została ustanowiona przez szlak, który w terenie już istnieje, jest to droga w pełni przejezdna, już urządzona i na co wskazywał biegły przeznaczona jako droga dojazdowa do nieruchomości wnioskodawczyni. Także administracyjnie przydzielono wnioskodawczyni nieruchomości adres przy ulicy (...). Droga alternatywna, na którą wskazuje uczestnik prowadzi przez tereny wojskowe, zabezpieczone szlabanem, zamknięte podczas ćwiczeń wojska i trudno uznać, iż jest że jest to odpowiedni dostęp do drogi publicznej. Fakt, że okoliczni mieszkańcy czy właściciele ogródków działkowych z tej drogi czasami korzystają mimo niedogodności w postaci czasowego zamknięcia podczas działań wojskowych, nie może przemawiać za ustanowieniem przez ten teren służebności drogowej bowiem nie będzie to odpowiedni dostęp do drogi publicznej. Nie jest także możliwe urządzenie drogi koniecznej w poprzez inne nieruchomości należące do Gminy albowiem pomimo iż na działkach nr (...) planowana jest przyszła budowa pasa drogowego, jednakże jak wynika z informacji Zarządu Dróg Miejskich w G. do 2021 roku nie są planowane zadania inwestycyjne budowy tej drogi i nieznane są ramy czasowe w sprawie budowy tej drogi. Należy także zwrócić uwagę, że jak wynika z informacji uczestniczki Gminy G. część działki o nr (...) zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczona pod drogi publiczne, a zatem nie jest możliwie zagospodarowania jej przez uczestnika na inne cele. W świetle tych ustaleń Sąd Rejonowy prawidłowo podzielił opinię biegłego dotyczącą szacowania nieruchomości, prawidłowo został przyjęty współczynnik współkorzystania K na poziomie 0,1 albowiem właściciel także może korzystać działki tylko w postaci drogi i sam ustanawia w drodze umów notarialnych służebności drogowe tym szlakiem na rzecz nabywców poszczególnych działek, a zatem wszystkie te okoliczności muszą wpływać na wysokość przyznanego wynagrodzenia. Sąd Okręgowy zwraca jednak uwagę, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności koniecznej może mieć charakter świadczeń okresowych, jednakże nie może przenosić wysokości jednorazowego wynagrodzenia. Sąd Rejonowy nie wskazał daty końcowej, do której wnioskodawczyni jest zobowiązana uiszczać miesięczne wynagrodzenie w kwocie 51,29 zł miesięcznie za ustanowienie służebności drogowej. Ponadto kwota ta stanowi bardzo mało realną wartość dla uczestnika i faktycznie uiszczenie wynagrodzenia w takiej kwocie nie rekompensuje ewentualnych kosztów związanych z utrzymaniem drogi, postawieniem ogrodzenia, jeśliby takie koszty powstały, dlatego bardziej racjonalnym i sprawiedliwym jest ustalenie wynagrodzenia jednorazowego, które stanowi realnie odczuwalną wartość. Z tej przyczyny Sąd Okręgowy na mocy art. 386 § 1 w zw. art. 13 § 2 postanowił zmienić zaskarżone w postanowienie w tym zakresie i ustalić wynagrodzenie jednorazowe w kwocie 12 310 zł. W pozostałym zaś zakresie apelacja została oddalona na mocy art. 385 w zw. z art. 13 § 2 O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na mocy art. 520 § 3 zasądzając od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni koszty zastępstwa w postępowaniu odwoławczym w kwocie 120 zł albowiem ich interesy w postępowaniu były sprzeczne. Sąsiad może żądać zgody na ustanowienie na jego rzecz służebności drogi koniecznej, jeżeli zagospodarowanie naszej działki na to pozwala Instytucja służebności drogi koniecznej służy tym właścicielom nieruchomości, którzy nie mają dostępu do drogi publicznej. Jak formalnie wygląda ustanowienie służebności drogi i czy można za nią pobierać opłaty? Kiedy można ustanowić służebność drogi koniecznej W myśl przepisów Kodeksu cywilnego jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogi (droga konieczna) – art. 145 Kodeksu cywilnego (dalej: KC). Przeprowadzenie drogi koniecznej następuje z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządza, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy. Nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej w sytuacji, gdy nie ma dostępu do drogi publicznej bezpośrednio lub przez drogę innego rodzaju, umożliwiającą nieograniczony i nieskrępowany dostęp do niej ogółowi osób. Przez odpowiedni dostęp do nieruchomości należy rozumieć dostęp, który pozwala właścicielowi korzystać z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i właściwościami. Domek letniskowy - przepisy o budowie domku rekreacyjnego 2017 >>> W postanowieniu z 15 października 2008 r., sygn. akt I CSK 135/08 Sąd Najwyższy orzekł, że dopuszczalne jest ustanowienie służebności drogi koniecznej na prawie użytkowania wieczystego. Przepis art. 145 KC nie daje roszczenia o ustanowienie służebności drogi zapewniającej łatwiejsze korzystanie z nieruchomości, lecz ustanawia podstawę prawną żądania ustanowienia drogi koniecznej, zapewniającej nieruchomości dostęp do drogi publicznej lub należących do niej budynków gospodarskich. Do ustanowienia drogi koniecznej nie wystarczy ustalenie, że droga przez grunt sąsiedni stanowiłaby krótsze połączenie nieruchomości z należącymi do niej budynkami gospodarskimi, lecz muszą istnieć szczególne względy gospodarczo - społeczne, pozwalające uznać, że spełnione zostały określone ustawowo przesłanki jej ustanowienia. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „odpowiedniego dostępu”, o którym jest mowa w art. 145 § 1 KC, zatem należy brać pod uwagę jego potoczne rozumienie. W ujęciu potocznym „odpowiedni” oznacza odpowiadający przeznaczeniu, spełniający wymagane warunki. O tym czy istniejący dostęp jest odpowiedni decydują więc każdorazowo okoliczności konkretnej sprawy. Jeżeli nieruchomość pozbawiona dostępu do drogi publicznej jest przedmiotem współwłasności (wspólności majątkowej), to złożenie wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej stanowi czynność należącą do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną. Do jej podjęcia potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli, a w braku zgody zainteresowany współwłaściciel może żądać upoważnienia sądowego do dokonania tej czynności (art. 201 KC). USTAWA ŚMIECIOWA 2017 - jakie zmiany w segregacji śmieci nas czekają? >>> Opłaty za służebność drogi Możliwe jest ustalenie wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogowej w formie świadczenia okresowego. Wynagrodzenie ustalone w formie świadczeń okresowych za ustanowioną służebność drogi koniecznej może być zmienione w razie zmiany okoliczności. Przewidziane w art. 145 § 1 KC wynagrodzenie powinno być ustalane indywidualnie i powinno być dostosowane do okoliczności istotnych w danej sprawie. Właścicielowi nieruchomości obciążonej przysługuje wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej, choćby nie ponosił z tego tytułu żadnej szkody. Jeśli jednak szkodę taką poniósł, to ma obowiązek wykazać jej wysokość, zgodnie z ogólną zasadą dowodzenia wyrażoną w art. 6 KC. Gdy nieruchomość nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, ustanowienia dla niej służebności drogi koniecznej nie wyklucza możliwość dojścia lub dojazdu do drogi publicznej przez nieruchomość sąsiednią, oparta na grzecznościowym zezwoleniu właściciela lub tolerowaniu przez niego korzystania z jego nieruchomości. W art. 145 § 1 KC chodzi bowiem o prawną gwarancję dostępu nieruchomości do drogi publicznej. W postanowieniu o ustanowieniu służebności drogi koniecznej sąd może orzec nakazy lub zakazy niezbędne do urządzenia tej drogi. Przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia wskazówką powinny być nie tylko ceny rynkowe, ale także sposób wykorzystywania pozostałej części nieruchomości właściciela. 5 projektów domów z poddaszem DO ADAPTACJI >>> Sąd w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej nie jest związany treścią wniosku, co oznacza, że do niego należy wybór optymalnego wariantu. Ustanowienie służebności drogi koniecznej następuje na rzecz całej nieruchomości niemającej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Wynagrodzenie ustalone w formie świadczeń okresowych za ustanowioną służebność drogi koniecznej może być zmienione w razie zmiany stosunków. W postępowaniu o ustanowienie drogi koniecznej o wynagrodzeniu na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej orzeka się z urzędu. Wynagrodzenie zasądzone na podstawie art. 145 KC może mieć charakter świadczenia okresowego. Upływ okresu, na jaki została ustanowiona służebność drogi, nie może oznaczać, że na przyszłość została wyłączona możliwość ponownego ustanowienia takiej służebności, także w przypadku zmiany okoliczności faktycznych. Sąd nie jest związany żądaniem wniosku co do przeprowadzenia trasy drogi koniecznej. W postanowieniu z 8 maja 2008 r., sygn. akt V CSK 570/07 Sąd Najwyższy orzekł, że wytyczając drogę konieczną należy brać pod uwagę nie tylko dotychczasowy charakter nieruchomości, która jest pozbawiona dostępu do drogi publicznej, ale również uwzględnić jej przyszłe przeznaczenie. Jakie są minimalne odległości od granicy działki >>> Pytanie: Czy sąsiad może mi zabronić przejazdu przez swoją posesję? Odpowiedź: Właściciel nieruchomości obciążonej służebnością drogi koniecznej nie może sprzeciwiać się jej wykonywaniu. Nie może więc zagrodzić drogi dojazdowej, gdyż takie działanie będzie traktowane jako naruszenie posiadania. Stan posiadania podlega ochronie prawnej i nikt nie może go samowolnie naruszać. Gdyby w wyniku takiego działania właściciel nieruchomości władnącej (tej, dla której ustanowiono służebność) został pozbawiony dojazdu, może wystąpić do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania i zaniechanie naruszeń (art. 344 Może też zastosować tak zwaną dozwoloną samopomoc, czyli niezwłocznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywrócić własnym działaniem stan poprzedni (art. 343 § 2 na przykład usunąć ogrodzenie lub bramę zagradzającą przejazd. Trzeba jednak pamiętać, że w takich sytuacjach nie wolno stosować przemocy względem osób. Nie można też doprowadzić do nieuzasadnionego zniszczenia czyjegoś mienia, bo wtedy osoba poszkodowana może wystąpić z roszczeniem o naprawienie szkody. Barbara SysikPodstawa prawna: art. 343 i 344 Kodeksu cywilnego Data publikacji: Sprawdź projekty gotowe projekty domów z kolekcji Muratora: Projekty domów do 200 tys. Wirtualny świat domów (projekty z panoramą 360) Domy do realizacji etapami Autor: Redakcja Zaufaj doświadczeniu Muratora! Od ponad 20 lat pomagamy spełniać marzenia o własnym domu. Dołącz do grona 155 000 zadowolonych naszej Kolekcji znajdziesz ponad 1600 projektów gotowych domów dopasowanych do różnych potrzeb inwestorów. Zespół architektów Muratora pomoże w dobraniu projektu odpowiedniego do Twoich oczekiwań, wymiarów działki i jej usytuowania względem stron świata. Wraz z projektem otrzymasz także pakiet dodatków i ofert specjalnych, dzięki którym zaoszczędzisz na koszcie także projekty na indywidualne zamówienie. Niedawno pisałem o tym, kiedy możesz ustanowić służebność drogi koniecznej, dzisiaj zajmę się wnioskiem o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Jeżeli Twoja nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi koniecznej to możesz złożyć do sądu wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Dzięki temu uzyskasz prawo dojazdu i przechodu do swojej działki, nawet wbrew woli sąsiadów 😊 Wniosek powinieneś złożyć do sądu rejonowego, w którego okręgu znajduje się nieruchomość obciążona. Jeżeli więc działka Twoich sąsiadów, przez którą ma przebiegać droga konieczna znajduje się w Szczyrku to powinieneś złożyć wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej do Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej. Nie możesz tego wniosku złożyć do innego sądu, nawet jak masz do niego bliżej ☹ Co musi zawierać wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej? Wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej powinien określać sąd, do którego jest składany. Należy określić nazwę sądu, adres i wskazać wydział cywilny, jako właściwy do jego rozpoznania. Następnie powinieneś podać wszystkie strony, czyli siebie jako wnioskodawcę oraz pozostałych uczestników postępowania. Uczestnikami tymi są właściciele nieruchomości, przez które Twoim zdaniem powinna przebiegać służebność drogi koniecznej. Powinieneś podać swój adres zamieszkania i numer PESEL oraz adresy zamieszkania pozostałych uczestników postępowania. Następnie musisz oznaczyć rodzaj pisma, czyli napisać, że jest to wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej i określić wartość przedmiotu sporu. Jest nią kwota, która Twoim zdaniem stanowi wartość służebności drogi koniecznej. Musisz też określić żądanie wniosku. Oznacza to konieczność wskazania, że domagasz się ustanowienia za wynagrodzeniem służebności drogi koniecznej na rzecz Twojej nieruchomości i podać w jaki sposób ma ona przebiegać i podać szerokość pasa służebności np. 4 metry. Powinieneś podać numer księgi wieczystej swojej nieruchomości oraz numery ksiąg wieczystych nieruchomości, przez które służebność drogi koniecznej będzie przebiegać. Należy też podać numery ewidencyjne wszystkich działek, wchodzących w skład tych nieruchomości. We wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej powinieneś wskazać fakty, na których opierasz swoje żądanie oraz dowody na ich poparcie. Dowodami tymi mogą być, szczególności dokumenty, oględziny i przesłuchania stron. Pamiętaj abyś napisał, co chcesz wykazać za pomocą poszczególnych dowodów np. za pomocą dowodu odpisu aktualnego księgi wieczystej chcesz wykazać własność swojej nieruchomości. Konieczne jest również złożenie we wniosku oświadczenia czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. Wniosek powinien być przez Ciebie podpisany i wskazane powinny być nim wszystkie załączniki. Bardzo istotnym jest abyś poza egzemplarzem wniosku dla sądu załączył również odpis wniosku i załączników dla każdego z uczestników postępowania. Jeżeli np. droga konieczna przebiegać będzie przez działki trzech sąsiadów to do sądu musisz złożyć cztery egzemplarze wniosku wraz z załącznikami. Jakie dokumenty powinieneś załączyć do wniosku o ustanowienie drogi koniecznej? Do wniosku o ustanowienie drogi koniecznej powinieneś załączyć i zawnioskować jako dowody w sprawie następujące dokumenty: odpisy aktualne ksiąg wieczystych Twojej nieruchomości oraz wszystkich nieruchomości, przez które ma przebiegać droga konieczna, wypisy z ewidencji gruntów Twojej nieruchomości oraz wszystkich nieruchomości, przez które ma przebiegać droga konieczna, kopie map zasadniczych Twojej nieruchomości oraz wszystkich nieruchomości, przez które ma przebiegać droga konieczna, kopię mapy ewidencyjnej obejmującej Twoją nieruchomość oraz wszystkie nieruchomości, przez które ma przebiegać droga konieczna. Opinie biegłych We wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej powinieneś zawnioskować również o dopuszczenie dowodów z opinii biegłych. Pierwszą opinią będzie opinia biegłego geodety. Za pomocą tej opinii określony zostanie przebieg służebności drogi koniecznej. Biegły dokona tego na mapie, która stanowić będzie następnie załącznik do postanowienia sądu ustanawiającego służebność drogi koniecznej. Drugą opinią będzie opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Na podstawie tej opinii określone zostanie wynagrodzenie, które niestety będziesz musiał zapłacić sąsiadom za ustanowienie służebności drogi koniecznej☹ Opłaty od wniosku za ustanowienie służebności drogi koniecznej Niestety, ustanowienie służebności drogi koniecznej wiąże się z kosztami, które będziesz musiał ponieść ☹ Opłata sądowa od wniosku wynosi 200,- zł. Opłatę tę powinieneś wpłacić na rachunek bankowy sądu, do którego składasz wniosek. Potwierdzenia uiszczenia opłaty załącz do wniosku. Ponadto, będziesz musiał ponieść koszty opinii biegłych. Sąd wezwie Cię do uiszczenia zaliczek na pokrycie kosztów sporządzenia tych opinii. Na ogół kilka tysięcy złotych. Warto jednak ponieść te koszty. Dzięki służebności drogi koniecznej uzyskasz bowiem trwały dostęp do swej nieruchomości i możliwość jej zagospodarowania 😊 ***** Na temat służebności drogi koniecznej możesz również poczytać w TYM artykule. W czym mogę Ci pomóc? Potrzeba ustanowienia służebności drogi koniecznej ma miejsce wówczas, gdy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich. Dostęp do drogi publicznej musi być taki, by pozwolić właścicielowi korzystać z całej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Gruntami sąsiednimi są nie tylko grunty pozostające w fizycznej styczności z nieruchomością, na potrzeby której służebność drogi koniecznej zostaje ustanowiona. Gruntami sąsiednimi są także grunty tak względem tej nieruchomości usytuowane, że zachodzi gospodarcza konieczność przeprowadzenia przez nie dojazdu do drogi publicznej lub do budynków wskazują autorzy procedury Ustanowienie służebności drogi koniecznej, podstawą służebności drogi koniecznej może być:umowa,orzeczenie sądu,zasiedzenie,decyzja postępowania sądowegoW postępowaniu sądowym legitymowany do żądania ustanowienia służebności drogi koniecznej jest przede wszystkim:właściciel nieruchomości, która nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich (współwłaściciel – w braku sprzeciwu innych współwłaścicieli reprezentujących większość udziałów we współwłasności) alboposiadacz samoistny takiej nieruchomości, przy czym posiadacz samoistny może żądać jedynie ustanowienia służebności osobistej, a nie gruntowej i to dopiero wtedy, gdy właściciel nieruchomości nie chce lub nie może wystąpić o ustanowienie gruntowej służebności drogi koniecznej na podstawie art. 145 służebności drogi koniecznej może żądać także użytkownik wieczysty dowodu z opinii biegłegoJak wskazano w ww. procedurze, w postępowaniu o ustanowienie drogi koniecznej istotny jest dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji i przebiegu drogi koniecznej w tym zakresie wymaga wiadomości specjalnych, którymi sąd nie dysponuje. Przebieg służebności drogi koniecznej musi być bowiem oznaczony na mapie geodezyjnej sporządzonej według reguł obowiązujących przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych, opatrzonej klauzulą właściwego organu do spraw ewidencji gruntów i budynków, stwierdzającą, że mapa jest przeznaczona do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Mapa taka stanowić będzie integralną część postanowienia co do istoty sprawy ustanawiającego służebność drogi zgromadzony w sprawie materiał sąd w postanowieniu dopuszczającym dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii nakazać może przedstawienie w opinii wariantów przebiegu drogi koniecznej, aby następnie na etapie orzekania, kierując się przesłankami z art. 145 dokonać wyboru właściwego wynagrodzeniaAutorzy procedury wskazują, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej może mieć charakter świadczeń okresowych. Takie świadczenia nie mogą obejmować okresu sprzed ustanowienia nieruchomości obciążonej przysługuje wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej, chociażby nie poniósł z tego tytułu żadnej szkody. Jeżeli jednak szkodę taką poniósł, jest obowiązany wykazać jej wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej nie podlega obniżeniu na tej podstawie, że potrzeba ustanowienia tej służebności jest następstwem podziału nieruchomości dotychczas stanowiącej współwłasność właścicieli nieruchomości obciążonej i drogę konieczną, sąd w szczególnie uzasadnionych wypadkach, ze względu na niewielki obszar nieruchomości obciążonej i konfigurację obu nieruchomości, może zamiast wynagrodzenia pieniężnego ustanowić służebność gruntową na nieruchomości wnioskodawcy, polegającą na korzystaniu z przygranicznego pasa gruntu tej nieruchomości na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości obciążonej drogą konieczną, jeżeli odpowiada to interesowi więcej informacji na temat przebiegu postępowania sądowego, można znaleźć we wspomnianej procedurze: Ustanowienie służebności drogi chcesz wiedzieć więcej na temat samych procedur, zobacz krótki film opisujący tę kategorię Kowalskiproduct manager Działu Legal Postępowanie związane z ustanowieniem służebności drogi koniecznej przeprowadza się z inicjatywy właściciela działki, który nie ma dostępu do drogi publicznej lub do zabudowań gospodarskich. Mowa tu o sytuacji, w której działka nie ma tego dostępu bezpośrednio ani przez inną drogę, która umożliwia swobodny dostęp do nieruchomości nie tylko dla jej właściciela, ale i dla innych osób. Chodzi nie tylko o umożliwienie swobodnego dojścia, dojazdu, ale także przeprowadzenia zwierząt. Co ważne, przepisy o ustanowieniu tej służebności można stosować tylko, gdy działka nie ma w ogóle dostępu do drogi publicznej, a nie w sytuacji, gdy dostęp ten jest według właściciela działki niekorzystny. Każdy taki przypadek sąd rozpoznaje indywidualnie, bo w każdej sprawie potrzeby właścicieli działek są różne. Sąd powinien w taki sposób przeprowadzić drogę konieczną, by była ona jak najmniej uciążliwa dla właścicieli sąsiednich działek. Drogę konieczną ustanawia się za wynagrodzeniem, orzeka o nim sąd z urzędu. Właściciel nieruchomości pozbawiony dostępu do drogi publicznej nie musi zatem w tej kwestii składać dodatkowego wniosku. Ustalane jest ono indywidualnie w każdej sprawie. Przy ustalaniu wynagrodzenia sąd bierze pod uwagę korzyści, jakie osiągnął właściciel, na rzecz którego ustanowiono służebność, podniesienie wartości działki na rynku, czy też koszty, jakie musiał ponieść właściciel sąsiedniej nieruchomości z tytułu ustanowienia służebności. Przepisy nie przewidują wysokości wynagrodzenia, bo to zależy od konkretnej sprawy i wskazanych wyżej czynników, ale przyjmuje się, że nie powinno ono przekraczać wartości nieruchomości, która została obciążona pod służebność. Możliwe jest ustalenie cyklicznego wynagrodzenia, którego wysokość można następnie zmienić. Co ważne, wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej należy się właścicielowi działki, który musiał udostępnić część swojej nieruchomości pod służebność nawet w przypadku, gdy nie ponosi żadnej szkody z tego tytułu. Jeżeli zaś ponosi szkodę, to on musi ten fakt udowodnić. Jeżeli działka jest we współwłasności, wówczas do złożenia wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej konieczna jest zgoda większości współwłaścicieli. Jeżeli takiej zgody nie ma, współwłaściciel lub współwłaściciele mogą wystąpić do sądu o upoważnienie do złożenia wniosku o ustanowienie służebności. Warto wskazać, że sąd nie musi kierować się wnioskiem w sprawie ustanowienia służebności i może sam wybrać najbardziej właściwy sposób. Rozstrzygnięcie sądu często poprzedza opinia biegłego geodety, która pozwala wyznaczyć drogę konieczną w sposób jak najmniej uciążliwy dla nieruchomości, na której ma być wyznaczona. Jeżeli skończy się czas, na jaki służebność została ustanowiona, nie wyklucza to ponownego jej ustanowienia. Jeżeli po ustanowieniu służebności drogi koniecznej zaistnieje ważna potrzeba, można domagać się jej zmiany. Takie żądanie nie zostanie uwzględnione, jeżeli taka zmiana spowodowałaby nadmierne uciążliwości dla właściciela nieruchomości, na której została ustanowiona. Służebność drogi koniecznej może też polegać na poszerzeniu drogi publicznej, która już istnieje. Orzeczenie sądu w kwestii ustanowienia omawianej służebności podlega wpisowi do księgi wieczystej. Możliwe jest jej ustanowienie również w przypadku, gdy chodzi prawo użytkowania wieczystego. CZYTAJ WIĘCEJ O PRAWIE W OTODOM Artykuł zaktualizowany:13 maja 2020

wniosek o ustanowienie drogi koniecznej